Posts by Trees Dewever

Massage op de kleren, hoezo?

Ik krijg wel eens meewarige blikken als ik zeg dat ik massages geef. Het staat niet echt chic op een naamkaartje. De perceptie in onze contreien is nogal hardnekkig: je lost er niets mee op, het ontspant wellicht, maar het is luxe en misschien is het wel seksueel! Baat het niet dan schaadt het niet, in het beste geval. De term massagetherapie verheldert niet zo veel. Mijn oogarts houdt haar hoofd schuin en mompelt ongelovig: “Maar wat doe je dan precies?” Want voor fysieke blokkades is er toch de kinesist en voor psychologisch ongemak is er de psycholoog, zie ik haar denken. Was het maar zo simpel. Hoe meer gespecialiseerd, hoe nauwer de blik. Het wordt nog erger als ik zeg dat ik mensen begeleid volgens de Zijnsgeoriënteerde visie, maar dat is een ander verhaal. Of toch niet helemaal. Ik heb hoe dan ook iets te verduidelijken!

Massage is natuurlijk zo oud als de straat en sinds mensenheugenis hebben stammen uit alle delen van de wereld hun eigen massagespecialismen. Duizenden jaren lang werden massagetechnieken gebruikt om allerlei klachten en spanningen te verlichten, atletische kracht te versterken, genot te voelen en zelfs diepe spirituele ervaringen te ondergaan. Jammer toch dat lichaamstherapie in de ogen van veel mensen nu versmald is tot prestigieuze, medische revalidatietechnologie. Het hoofd kinesitherapie van een groot ziekenhuis vertelde mij enige tijd geleden, nadat hij een massage had ontvangen, dat zijn medewerkers te kort schieten op wat ik bied: diep ontspannende massages geven. Dat ze er zelfs bang van zijn en het ook niet geleerd hebben, terwijl er zo’n hoge nood is…

De recente westerse geschiedenis van massage begon omstreeks 1800, waar de Zweedse intellectueel en theoloog Per Hendrik Ling, een vorm van bewegingstherapie ontwikkelde – heilgymnastiek of Zweedse massagegenoemd – die helend was voor lichaam en geest, aanvankelijk vanuit het verlangen om zijn eigen pijnen te verlichten. Hij wordt gezien als de ‘vader van de massage’. Maar het was de Nederlandse arts en masseur Johann Georg Mezger die de Zweedse massage verder ontwikkelde en als grondlegger van de manuele kinesitherapie – fysiotherapie in Nederland – wordt beschouwd. Zijn standbeeld staat in Domburg, waar hij vele beroemdheden behandelde in zijn villa. Deze massage wil vooral het fysieke lichaam herstellen door gewrichten weer soepel te maken en spierblokkades weg te kneden. Een betere doorstroming van bloed en lymfe stimuleert het herstelproces, toxische stoffen worden sneller afgevoerd.

De Californische massage werd ontwikkeld eind de jaren zestig in het Esalen Instituut, een bekend psychologisch centrum in Californië. Hier was meer aandacht voor het totale welzijn en het ontspannen van het fysieke én emotionele lichaam. De strijkbewegingen werden langer en zachter, het genietende en holistische aspect werd belangrijker. Er werd gestreefd naar meer zintuiglijk bewustzijn. De koesterende aanraking moest het gefragmenteerde lichaam een gevoel van diepe rust en eenheid schenken. Californische massage blijft de basis van veel technieken, maar werd later verrijkt, verdiept en van zijn softe hippie aura bevrijd.

In dezelfde revolutionaire jaren zeventig werden allerlei nieuwe therapieën ontwikkeld vanuit een ongenoegen met de toenmalige geestelijke en medische zorg. In het Indiase meditatiecentrum van de spirituele leider Osho werd duchtig geëxperimenteerd. Rebalancing werd een lichaamsgerichte, spiritueel-therapeutische benadering waarin verschillende vormen van lichaamswerk gecombineerd werden: Rolfing, Alexander-techniek, Trager, Feldenkrais, Cranio-sacraal-therapie en Bio-energetica. Het lichaam wordt gezien als een neerslag van vroegere, pijnlijke ervaringen die vastgehouden worden en verharden. Door diepe, aandachtige of speelse aanrakingen en manipulaties wordt bewustzijn ontwikkeld en ruimte geboden in die verkrampte gebieden, waardoor meer beweeglijkheid en gemak voelbaar worden. Ik kreeg twee jaar les van een Rebalancer – het betekende de start van mijn praktijk en een belangrijke stap in mijn bewustzijnsproces.

In de jaren tachtig en negentig ontstond in de USA een boom van lichaamsgerichte therapieën. Er werden verenigingen voor massagetherapie opgericht, er werd onderzoek verricht en vele artsen, verpleegkundigen en therapeuten integreerden een vorm van massagetherapie in hun standaardpraktijk. De staat Florida bijv. kende in 1995 al 5000 bevoegde massagetherapeuten. Ook Nederland is vertrouwd met bijv. haptotherapie, een begeleidingsvorm waarin aanraking wordt gebruikt om contact te maken met diepere gevoelslagen. Alternatieve therapieën worden er meer en meer geïntegreerd in de reguliere zorgsector. Vlaanderen daarentegen is een woestijn op het vlak van lichaamsgerichte therapieën. Veel meer dan een Shiatsu-vereniging is er niet te vinden. Goede opleidingen zijn schaars en het klimaat blijft wantrouwig. Zes Belgische universiteiten hebben zich recent uitgesproken tegen de erkenning van osteopathie. Hoewel vaak geconsulteerd, is er van overheidswege veel scepsis t.a.v. homeopathie, chiropraxie of acupunctuur. Er zijn ook honderden vormen van massage en lichaamsgerichte therapieën, wat wellicht niet ten goede komt aan de erkenning en de ernst van het vak.

In deze weinig fijnzinnige en misprezen lichaamscultuur je weg vinden is niet eenvoudig.
I did it my way.Door de beoefening van Thaise massage kwam ik in contact met oosterse benaderingen en leraren. Het heeft tijd nodig gehad vooraleer ik voeling kreeg met energetisch werken en wat ‘energetische doorstroming’ dan wel betekende. Ik vind het nog altijd vreemd dat wij dit op geen enkele manier aangereikt krijgen in de bestaande medische kennis of gezondheidsleer, honderd jaar na de ontdekking van de kwantum-theorie en intussen versmacht in een web van elektromagnetische golven. Dertien jaar geleden was ik verbaasd toen mijn leraar in Chiang Mai zich boos maakte toen studenten gingen zitten op een kussen dat bedoeld was voor het hoofd: “Other energy!”. De kloof tussen oost en west is nog altijd diep. Hier gaat ook alles zo snel, terwijl in het oosten ervan uitgegaan wordt dat je een half leven moet oefenen bij een leraar om iets van de leer te kunnen snappen. Voor Westerlingen blijft het ongelooflijk moeilijk om waarde te hechten aan dingen die we niet zien en vatten, maar enkel kunnen voelen of ervaren. Dat stuk hebben we netjes ondergebracht in kunst en religie…

Door het lichaamswerk uit de Thaise massage en de Rebalancing werd ik gevoeliger. Mijn lichaam begon trillingen en innerlijke bewegingen te voelen waar ik vroeger niets voelde. Krinkelende tinteling voelt beter en levendiger dan beton en ik begon er plezier in te vinden! Al had ik heftige ervaringen na mijn eerste massages: van rauw verdriet tot een spirituele, gelukzalige heelheidservaring. Maar verhardingen werden zachter, ik leerde aarden, uitademen, openen, genieten en ontvangen. Ik bleef tomeloos geïnteresseerd in de relatie tussen lichaam en geest, maar vond de meeste opleidingen in Vlaanderen te soft en te weinig onderbouwd. In 2006 ontdekte ik Zijnsoriëntatie in Utrecht en ik volg er nog altijd les. Het blijft iets voor moedige mensen: de donkerste krochten van je ziel worden omgewoeld, maar je leert er ook om geluk en heelheid als uitgangspunt voor je leven te nemen en dat vraagt veel gewenning. Boeddhisme en psychotherapie, lichaamswerk en meditatie: uniek en mooi. Het is intussen de inspiratie geworden voor elke massage of begeleidingssessie die ik geef.

Mijn massage op de kleren is handig meegenomen voor mensen die schroom hebben om zich uit te kleden, maar het is een volwaardige behandeling. Qua diepte en effect maakt het niet zoveel uit als je op de huid of op de kleren werkt. Misschien voelt het sensueler om een hand op je huid te voelen met een fijne laag aromatische olie ertussen. Het lijkt erop dat ik door dichter bij mezelf te komen ook dichter bij de ander kan komen. Zonder angst, of programma, of hoop op succes. Ik ben getraind om spiegelend en open aanwezig zijn, al het unieke verwelkomend en erend. Ik begrijp de angst van kinesisten in medische bedrijven om ontspannende massages te geven. Het is een innige uitwisseling en de houding / uitstraling van de masseur is bepalend voor het rustgevende effect. Ik heb gezien hoe belangrijk het vormveld is in menselijke relaties. Het is gewoon onaangenaam om een massage te krijgen van iemand in tijdsnood, die zelf gespannen is en je de boodschap geeft dat er wel een en ander dient gecorrigeerd te worden. Houding is belangrijker dan inhoud.

Ik ben gewoon blij met hetgeen ik aan te bieden heb, op mijn stille en stijlvolle plek. Een integrale begeleiding waar ik al mijn kennis, ervaring en inspiratie van de afgelopen veertien jaar kan kneden tot mijn eigenste magic touch. Voor mensen die zich aangesproken voelen – of ik nu masseer, coach of les geef. Ik voel me meer kunstenaar dan zorgverstrekker. Ik schets en wieg en brush en gom en probeer opnieuw. Ik schilder en knip en plak en golf en wacht. Met zorg en respect voor de menselijke geest en het menselijke lichaam – het kostbaarste en schoonste materiaal, mét al zijn capriolen. Het zal wel geen toeval zijn dat ik mijn halve leven in de schaduw van kunstenaars heb gewerkt. Toch voel ik schroom om de ervaringen uit mijn praktijkruimte te delen. Hoe kan ik zinnig schrijven over onbeschrijfelijke momenten? Over het verlichtende zuchten, over ontroerd worden door zoveel liefde en zoveel pijn, over het smelten van verharde schouders onder mijn hand?
Ik laat een koppel aan het woord die onlangs bij me was om elkaar te leren masseren en mij nadien een mailtje stuurde:

Hij: “Ik wens u te bedanken voor de memorabele initiatie die u ons afgelopen donderdag bezorgde, alsook voor het toesturen van de betreffende documentatie”.

Zij: “We hebben allebei écht genoten van die zalige uren. Het was de aanzet tot iets wonderlijk. Iets innig & mooi om voor altijd te koesteren. We hebben er van geproefd, het heeft iets in ons wakker gemaakt en we willen er ons graag verder in verdiepen”.

Misschien vat onderstaand gedicht van Herman de Coninck nog het best samen wat ik doe. Hij laat zo mooi zien hoe strategisch we altijd bezig zijn om de ander te verbouwen, om zelf gezien en bemind te worden. Maar hij maakt ook de brug van het duale naar het non duale: er is eigenlijk niets te doen, de dingen gebeuren, alles is al compleet!

‘Slaap maar,’ zeg ik
tegen een dochter die allang slaapt
en daar wakker van wordt.

Het onweert. Misschien wil ik wel
dat zij bang is, dan kan ik vader zijn.
Maar ik kan niets anders dan samen met haar
niets kunnen.

Zoals woorden. De dingen gebeuren.
Zonder woorden zouden ze ook gebeuren.
Maar dan zonder woorden.

Trees Dewever, Brugge, december 2013

Dus, blijf precies hier, jullie geluksvogels !

Het is wel wat, om met 35 mensen en een leraar tien dagen lang te verwijlen bij een tekst van vijftien regels lang, geschreven door Lonchenpa, een 14e-eeuwse boeddhistische dzogchen meester.
Lectio divina heet dat: gezamenlijk een tekst lezen, exploreren en erover mediteren, ter   bekrachtiging van een visie of een leer, en oorspronkelijk uitgevoerd door monniken.
Ik onthul de eerste regels:

Dus, blijf precies hier, jullie geluksvogels.
Laat los en wees gelukkig in de natuurlijke staat.
Laat je gecompliceerde leven en de alledaagse verwarring aan zichzelf,
En vanuit rust, niets doend, beschouw de aard van je geest.

Ontnuchterend vind ik het, dat ook in de 14° eeuw het leven gecompliceerd en verward was!
Ergens weten we wel dat onze geest grotendeels onrustig, vernauwd en afgeleid is. Altijd zoekend naar veiligheid, immer bewakend en op weg. Ergens weten we dat alles vergankelijk is, maar we gedragen ons alsof alles permanent is. We zijn vaak kritisch en zeurderig over wat voorbij is, en zijn bezorgd of angstig over de toekomst. Bijna altijd is er een gemis, een tekort. Zelden zijn we open naar de werkelijkheid van nu, zelden zijn we vredig en content. Het is de aard van het beestje, die geest, en hij maakt niet bepaald gelukkig. We kunnen hem niet veranderen, maar we kunnen hem wel leren zien en doorzien.

Prachtig om daarmee te oefenen in een glooiend Frans landschap, met zicht op de heuvels van de Vercors. Met Hans Knibbe, een puntige leraar die passioneel de levensvisie van de dzogchen meesters vertaalt in begrijpelijke termen. Met mensen die bereid zijn tien dagen uit hun dagelijkse gedoe te stappen om stil te zijn, te luisteren, te voelen, te mediteren, te onderzoeken, te genieten en … een glimp op te vangen van de natuurlijke staat van hun geest. Een ongecompliceerde staat die ruim, open en verpletterend rustig is. Het ultieme ‘zijn’, het gewaarzijn zelf. Altijd beschikbaar op de achtergrond, nooit weg, maar meestal bedekt onder het wolkendek van een werkerige psyche.

We oefenen met dagelijkse handelingen en bewegen vanuit ‘de doener’ en vanuit de ‘niet-doener’, en proeven het verschil. Als niet-doener helpt het wanneer je aanneemt dat je ruimte bent, alles al volmaakt is, of als je jezelf minder au sérieux neemt en de dingen aan zichzelf laat. Ik loop als niet-doener gracieus als een gazelle de trap op en af, rustig maar beslist, helemaal in contact met mezelf, de grond en de ruimte rondom mij. Maar mijn psyche maakt dit meteen verdacht: zo heilig wil ik nu ook niet zijn! Mijn oefenpartner merkt op dat ik mijn poëtische kant onderdruk… Hij op zijn beurt neemt als niet-doener veel meer ruimte in, krijgt pretoogjes en ontdekt zijn humoristische, no nonsense kant. Wat een boeiende oefening. Ok, we zijn afgestemd en op de juiste temperatuur gebracht, maar toch is het bijzonder wat er te ontdekken valt als we de greep op onszelf loslaten en in de ruimte stappen. Misschien is dat de essentie van mijn werk met mensen: het doorzien, niet het helen van de neurose, maar vooral de ervaring dat er altijd een open, vrije en onbeschadigde dimensie is die werkelijker is dan wat onze psyche kan snappen.

Een andere dag laten we onze oriëntatie op ervaring los. Alsof we het strikje in één keer losknippen, en als een mikado openklappen in een wijds landschap vol subtiliteit, vanzelfsprekendheid en ruimte.
“Probeer niet iets moois van jezelf te maken, je bent veel mooier dan dat!” Knibbe weet maar al te goed dat onze rusteloze geest telkens weer probeert iets te maken, te bereiken, wil voldoen aan. Het valt nog niet mee om helemaal zonder agenda te zijn over onszelf en de koortsstroom van onze psyche te leren zien als leegte! 

En onverdroten, met telkens nieuwe woorden, nieuwe beelden, wijst hij de weg naar de non-duale en de non-problematische oerdimensie van al wat leeft. Want hoe gek zo’n retraite voor de buitenwereld wellicht is – ben ik nu zo’n rare of zijn het de andere – ergens komen we daar bijeen omdat we weet hebben van een andere, meer liefdevolle, zachte en vrije dimensie in en rondom ons. Een zijnsdimensie waarin het heerlijk vertoeven is, die we leren ontdekken en herinneren als we de greep op ons angstsysteem en onze identiteit loslaten. En we openvouwen in het gewaarzijn zelf, dat open, roerloos, helder, tijd- en grenzeloos is. Soms gebeurt dat bij toeval, als we helemaal ontspannen zijn, en geraakt worden door flarden schoonheid in de natuur of in muziek. Als we resoneren met de tederheid van een blik of een gebaar. Alsof de puzzelstukjes in elkaar vallen, en we heelheid ervaren.

Met een goede leraar en een meditatiepraktijk is het mogelijk om deze flitsen te bestendigen en meer de grondtoon te laten zijn van het bestaan: de vrije, natuurlijke staat als metgezel. Tegelijk is zelfontwikkeling op psychologisch, sociaal en intellectueel vlak onontbeerlijk, om zicht te krijgen op onze beperkingen en gewoontesystemen, aldus Knibbe.
Hoewel dit grote levenskunst is die resulteert in meer gemak en blijmoedigheid, vergt het inspanning en training. Het komt niet vanzelf in je schoot waaien. Maar mijn fascinatie is groot en mijn intuïtie zegt dat dit heel kloppend is. Het is humane spiritualiteit, verankerd in de wereld en wijds als de hemel. En ja, sinds ik in 2006 voor het eerst aanklopte bij de School voor Zijnsoriëntatie, ervaar ik meer gemak, zorgeloosheid en plezier. Meer verbondenheid, minder eilandgevoel. Een wetenschappelijk effectonderzoek wees uit dat dit geldt voor de meeste studenten van de school. Al bij al blijft het een zaak van weinig mensen – voor de gevoeligen en ernstigen onder ons, voor de stille zoekers én de moedigen. Maar het aantal groeit.

Ik herken het bij de Franse kunstenares Fabienne Verdier, wiens fascinerende, poëtische werk mij raakt, en momenteel te zien is in Brugge. Alhoewel zij zegt moeilijk woorden te vinden voor haar innerlijke bevlogenheid en transcendentale ervaringen die haar schilderijen voeden, raad ik je aan haar lezing te bekijken die ik bijwoonde, begin juni. Ik wou dat ik zoveel taal had om het onzegbare gezegd te krijgen!  https://www.youtube.com/watch?v=hJq3Wh1meiA

Na een carrière van dertig jaar en tien jaar verblijf bij Chinese meesters waar zij de kalligrafie van woorden en gewaarwordingen leerde, ontwikkelde zij haar eigen abstracte kunst. Met metershoge borstels jongleert zij over een drager op de grond en vanuit een vitale kracht, l’ énergie divine, maakt zij één magische, vluchtige beweging, qui touche une éternité… Daar is heel wat studie, onderzoek en meditatie aan vooraf gegaan. Transgresser les limites du connu, par une expression vitaliste.
Vier jaar bestudeerde zij de Vlaamse primitieven, las alle studies erover, maar volgde tenslotte haar eigen innerlijke weg, haar hart en haar intuïtie. Zij vertaalde de schittering van het licht en het bijna religieuze vuur van de 15e-eeuwse meesterwerken in monumentale kleur vol trilling en diepte. Het zijn sensuele, grafische werken geworden, van een pure en intense schoonheid – de eeuwigheid van een moment. Ga kijken !

Ze is in de ban van het kunstenaarschap en de essentie van de schilderkunst en daarover neemt ze een bewonderingswaardig en persoonlijk standpunt in:

“Volgens mij moet een schilder aan zichzelf werken om zijn innerlijke pijnen of existentiële angsten om te zetten in een melodie die draaglijk is voor de anderen. Het etaleren van een soort verrotting, van onze meest afgrijselijke neuroses – zoals dat in de kunstgeschiedenis vaak voorkomt, en vandaag des te meer – maakt de mens nog zieker.”

Waar wij in de retraite de leegte of ‘dharmakaya’ onderzochten, spreekt zij lyrisch over l’énergie du néant, parfaitement vide – parfaitement plein en la perfection divine.
Net als Knibbe laat ze zich inspireren door westerse en oosterse filosofen, en overbrugt zo duizenden kilometers, van de Nederlanden tot China. Ze overspant de kloof tussen de christelijke devotionele traditie en de wijsheid van Lao Tse en Confucius. Ze raakt aan iets diep waar meer en meer mensen naar hunkeren. Dat is de sleutel van haar succes, vermoed ik. Haar werkschriften staan vol met filosofische krabbels. Ik pik er eentje uit:

Il est assez de beauté dans le fait d’être ici et nulle part ailleurs. (Pessoa)

Dus, blijf precies hier, jullie geluksvogels !


Deze blog is geïnspireerd door de 10-daagse zijnsretraite (begin juli 2013) en de visie van Hans Knibbe enerzijds, en anderzijds door de lezing, de catalogus en het werkschrift van Fabienne Verdier n.a.v. haar tentoonstelling in het Groeningemuseum en het St.-Janshospitaal van Brugge (Fabienne Verdier, het wezen van de schilderkunst – hommage aan de Vlaamse meesters, tot 25 augustus 2013)

Kan meditatie de wereld redden?

Een bewerking van mijn tien-minuten-speed-date-speech in Vormingplus Brugge, tijdens de Nieuwjaarsreceptie, januari 2013

Beste mensen, beste genodigden,

Ik geef hier al 7 jaar les en ik doe dit nog altijd graag. Normaal geef ik in deze ruimte les aan 10 tot 14 mensen, die geïnteresseerd zijn in wat ik te bieden heb: meditatie, massage, lichaams- en bewustzijnswerk. Over aspecten van levenskunst voor een gezond lichaam en een gezonde geest.
Nu sta ik hier wat eenzaam en wiebelig voor zoveel mensen. En of jullie allemaal geïnteresseerd zijn in meditatie… ha, dat valt nog te bezien!
Ik heb daarom beslist om er een mini-participatieproject van te maken. We doen dit samen. Want alleen maar spreken over meditatie heeft iets bizars.
Het is zoiets als met chocolade: je kan er veel over lezen of horen, het bekijken, maar je weet pas echt wat het is als je het geproefd hebt.

Toch dit:

Ik zeg wel eens aan studenten dat meditatie een douche is voor de geest. Dat vind ik nog altijd een mooi beeld. We vinden het normaal en vanzelfsprekend om onszelf aan de buitenkant te reinigen, af te spoelen, schoon te maken. Maar we verwaarlozen onze binnenkant. We stoppen ons hoofd vol met drukte en lawaai, bezorgdheden, oordelen, zelfverwijten, schuldgevoelens, frustratie en gedoe. We hollen onszelf voorbij – en dan verbaast het ons dat het allemaal wat te veel wordt, af en toe. Dat we moe worden of depressief.

Meditatie kan de stop uit de fles halen: we krijgen meer ruimte, zuurstof en vrijheid. We kunnen weer ademhalen, ons hoofd wordt lichter, we voelen ons gezuiverd, we maken weer contact met ons lichaam, onze buik, ons hart. We krijgen een realistischer beeld van de hier-en-nu werkelijkheid. We leren onszelf beter kennen.

Wat er gebeurt is dat we onszelf uit de afleiding halen van gedachten en gevoelens waar we doorgaans in verstrikt raken of waar we in gevangen zitten. Door het stil te maken leren we waarnemen dat ons min of meer verkrampte mentale niveau, maar een fractie is van wie we echt zijn.
Meditatie is een vorm van zelfonderzoek waarin we ruimte en vrijheid kunnen ervaren rondom die rigide gedachten en oordelen. We gaan zien dat we er niet mee samenvallen. Dat ontspant – we ervaren meer moeiteloosheid en rust.

Gelukkig willen steeds meer mensen onderzoeken waar onze stress vandaan komt. De tijd dat meditatie alleen werd beoefend door zweverige types is allang voorbij. In meditatieretraites tref je meer en meer managers, wetenschappers, beleidsmakers en kunstenaars.

Een grootschalig onderzoek van Duitse psychologen heeft aan het licht gebracht dat, als gezonde mensen gaan mediteren, ze minder negatieve emoties zoals angst ervaren én dat hun relaties beter worden.

Zelf verbaast het me telkens weer hoe revolutionair een eenvoudig gebaar als het stil gaan zitten op de grond – het letterlijke landen op de aarde – wel is. Hoe ongelooflijk moeilijk het is om de kunst van het niet-doen te beoefenen! Als we leren mediteren, moeten we bereid zijn uit ons dagdagelijkse gedoe te stappen en onszelf bevrijden van het dwingende van onze gedachte- en doepatronen. We leren om niet onmiddellijk in onze automatische piloot te schieten.

En misschien, als we geduldig zijn, komt er een moment dat we onze verwarring laten voor wat ze is en doorbreken naar onze vrije en natuurlijke aard die open en liefdevol is – onze Zijnsaard.

Terug naar NU: ik nodig jullie uit om 25 seconden stil te zijn en te oefenen met mindfulness of wakkerte-meditatie. Het is de eerste fase van meditatie waarin we onderzoeken waar onze aandacht is, of waar we aandacht aan willen schenken, want meestal zijn we ons daar niet van bewust.

In de school in Utrecht waar ik al jaren trainingen volg, hebben ze het wel eens over wakkerte en lekkerte, als twee belangrijke aspecten van meditatie. Ze staan niet in De Vandaele, maar ik vind het heerlijke woordjes. Wakkerte staat voor het helder en nauwkeurig waarnemen van wat er is, voor doorsnijdendheid en oplettendheid. Lekkerte staat voor gemak, diepe ontspanning en een gevoel van welbevinden.

Het hoopvolle van deze oefening is: je kan het niet goed of fout doen! Je kan alleen voelen en waarnemen wat er is – precies zoals het is.

Dus we maken het zo stil mogelijk, om onze springerige gedachten tot bedaren te brengen. We denken niet aan het verleden of het straks: we houden de lekkere hapjes en drankjes nog even buiten onze reikwijdte – we blijven in het hier en nu!
Ik wil je uitnodigen om je voeten goed op de grond plaatsen, contact te maken met de aarde en je adem romig en zacht te houden.
Je blik is min of meer naar beneden gericht – een geloken blik, zoals ze dat mooi in het Zenboeddhisme noemen – maar niet te geconcentreerd of te streng.
Op een open en zachte manier nemen we onszelf en onze omgeving waar…… (25″ stilte) ……

Voor het resultaat en de finesses van dit onderzoekje, ben je welkom op mijn cursussen!

Tot slot nog dit:

Vorig weekend werd de tenor Zeger Vandersteene in de bloemetjes gezet op de Klara-dag in Antwerpen. Hij is 72, maar toert nog altijd de wereld rond om masterclasses en concerten te geven.
Vorige zondag, in een interview, hoorde ik hem enkele mooie dingen zeggen:
1) Ik ben er in de loop van mijn leven achter gekomen dat een stem van iemand die gelukkig is, mooier klinkt!

2) Ik ben het aan de wereld verplicht om de bijzondere gave die ik gekregen heb, zo lang mogelijk te delen met mensen.
3) De wereld heeft veel schoonheid nodig, ik geloof echt dat ze daar beter van wordt.

Misschien moeten we ons niet afvragen hoe wij de wereld kunnen redden,
misschien moeten we dichter bij onszelf blijven, nederiger worden,
zélf de moed hebben om gelukkig te zijn,
uitvinden hoe we onze eigen kleur, kwaliteit en liefde kunnen ontginnen en delen, hoe klein onze kring ook is.

Meditatie is een mooi gereedschap om dit te proberen.

Misschien is de titel van dit vertoog toch zo gek nog niet !

Sehnsucht: over pijn, schoonheid en verlangen

‘Ik geloof in schouders en schoten. Men steunt op de ene, en rust in de andere. De ene is vader, de andere is moeder. De ene schraagt, de andere draagt. De ene is muur, de andere aarde. Op de ene lijdt men nog staande, in de andere gaat men uiteindelijk liggen’. Een stukje uit de column van Bernard Dewulf in de weekendkrant. Warme, troostende woorden, n.a.v. de foto waarop burgemeester Patrick Janssens een bevriende schouder zoekt om de pijn van zijn nederlaag te stutten.

De pijn van het onbedaarlijke verlangen weet die andere schrijver en curator, Oscar van den Bogaard, mooi vorm te geven in het Kasteel van Gaasbeek, een romantische droomburcht in de groene Brusselse rand. De tentoonstelling ‘Sehnsucht’ voert je langs trappen, subtiel verlichte gangen en historische interieurs. Foto’s, video’s en schilderijen gaan over wat was, wat nooit zal zijn of zou kunnen worden. Over wachten op, over gemiste kansen en spijt… en hoe zeer dat doet en hoe zoet dat is. Sensitief, puur en van een ondraaglijke schoonheid. Oude parfums met Florentijnse iris en Toscaanse kruiden hullen de riante kamers in een wolk van sensualiteit en mysterie: olfactorische sensatie, heet dat. 
‘Le parc est magnifique, c’ est toujours avec regret que je quitte Gaasbeek’ schreef de laatste markiezin Arconiati Visconti in het begin van de 20° eeuw; een excentrieke vrouw die haar  buitenverblijf schonk aan de Belgische staat.
Het prachtige herfstkoloriet van de bomen rondom het kasteel ademen vergankelijkheid, maar de zon schijnt moedig…

‘s Avonds mijmer ik over het verband tussen pijn en schoonheid. Hoeveel schoonheid zou ons niet ontnomen zijn, mochten mensen geen pijn lijden? Waarover zou men musiceren, schrijven, schilderen en dansen mochten mensen geen verdriet kennen? Alleen focussen de meeste mensen op het een of het ander. Pijn moet vooral weg en schoonheid moet je verwerven. Verdriet wordt verdoofd en schoonheid wordt gekocht. Dat er zoveel schoonheid in pijn ligt, hebben wij niet in de gaten. Dat er geen echte schoonheid bestaat zonder pijn, komt niet in ons op. De breedte van die blik op onszelf, op wat ons overkomt, dat zijn we verloren. We hebben weinig contact met de heelheid van de dingen. Dat het kan om te leven mét pijn en tekort, en dat schoonheid en geluk altijd onaf is – a work in progress – dus niet te fixeren of te vatten, dat is grote kunst.

Psychoanalyticus Paul Verhaeghe wijdt dit onvermogen aan de waanzin van het neoliberalisme, waar alles verkrijgbaar is, en pijn een uitzonderlijk en vermijdbaar onderdeel is van het bestaan. We nemen nergens de tijd voor, niet voor verdriet en niet voor afscheid. In zijn laatste boek Identiteit schrijft hij dat de nieuwe communicatiemiddelen afscheid nemen zo goed als onmogelijk maken. Hij haalt de eindscène aan van de film Casablanca, die nu ondenkbaar is geworden: ‘We ‘ll always have Paris’. Het vliegtuig van Ingrid Bergman zou nog niet goed en wel opgestegen zijn, of zij en Humphrey Bogart waren al stiekem aan het sms-en! Weg Sehnsucht, weg stil verlangen. Al vraag ik mij af of zijn goed gedocumenteerde doemverhaal geen verkapte romantiek is. Ik lees er weinig hoop in. Ik mis de bredere blik, de meer spirituele oriëntatie op de wereld. Hij haalt het even aan, maar zegt weinig kennis te hebben over mystieke of oosterse wijsheidstradities.

Zelf proef ik een onstilbaar verlangen is naar meer mystiek, stilte en spiritualiteit. Naar niet te vatten wijsheid en een dieper weten. We willen leren hoe om te gaan met pijn én overeind te blijven; we willen onze liefde voelen. We zuchten naar zin, betekenis en diepte. Het boeddhisme leert ons al eeuwen veel over het waarom van lijden. Via meditatie, open gewaarzijn en de non-duale blik kunnen we pijn leren zien als een ornament van het leven. Al bestaan er veel misverstanden. Ik hoor af en toe dat boeddhisme een mens ongevoelig zou maken voor emoties, passie, gepieker en gedoe. Alsof je een olifantenhuid kweekt waar alle hevigheid op afketst – handig maar toch ook een beetje dor. Dit klopt niet met mijn ervaring. Waarachtige spirituele training maakt je juist raakbaarder, gevoeliger en kwetsbaarder, maar zorgt er ook voor dat je meer verbinding en ‘geworteld zijn’ ervaart. Een grounding en interconnectedness die rust, stevigheid en blijheid genereren. Niet gemakkelijk om het erover te hebben. Taal is beperkt en te cultureel beladen om een dimensie uit te drukken die ruim, roerloos en woordenloos is.

Psycholoog en spiritueel leraar Hans Knibbe heeft er zijn levenswerk van gemaakt: Zijnsoriëntatie. Dicht bij het leven en onze passies, beschrijft hij minutieus onze angsten voor overgave en commitment en leidt je naar een ruimere visie op jezelf en de ander. Als student moet je de moed hebben om te vallen, je neuroses te fileren en jezelf te accepteren en eren als liefdevol wezen. De training is vooral een eindeloos proces van openen naar nieuwe mogelijkheden om jezelf vorm te geven, voorbij je conditioneringen en aannames. Een appèl om je leven werkelijk te leven.
Ik startte vorige maand de masteropleiding Zijnsoriëntatie in Utrecht. Hans kwam ons groeten op de eerste dag en zei: ‘Laat al je ontwikkelingsgekte los. Sterf, sterf en doe het snel, twee jaar is zo voorbij…!’ Het kwam aan en ik begreep het als volgt: stop met jezelf te corrigeren, te voeden en te verrijken. Dat doe je met je hongerige psyche die er altijd van uitgaat dat je onvolledig bent, nog niet goed genoeg, of dat er iets mis met je is. Sterven betekent hier de stutten van je persoonlijkheid neerhalen, diegene die je denkt dat je bent, voorgoed los te laten. Pas dan kan je contact maken met je wijsheidsgeest, je ruimere en non-problematische Zijnsdimensie. Pas dan begint het eigenlijke werk en wordt het leuk.
Pfff… volg je nog?

Dichter bij huis en haard: ga vooral mijmeren, voelen, ruiken en kijken naar de tentoonstelling Sehnsucht in Gaasbeek – nog tot 11 november 2012. Mijn tip: proef het lekkere kriekbier Oud Beersel in het etablissement aan de overkant. Vloeiend kersenrood genot, niet te scherp, niet te zoet, juist goed!

Let ‘s Stick Together: over vasthouden en loslaten

Bryan Ferry trad op in mijn achtertuin en ik achtte het nodig om te ontsnappen aan nachtlawaai en rumoer. Was dit wel een goed idee? Niet dat ik geen leuke en aardige mensen heb ontmoet op mijn vluchtroute van Antwerpen naar Gent. Echt wel, maar ik verlangde naar mijn eigen stek. Dus besloot ik de derde en laatste dag van het Cactus Festival toch te dealen met geluidsoverlast, vanuit mijn vertrouwde bed aan de rand van het Minnewater. Een riskante onderneming voor iemand zoals ik, verslaafd aan stilte.

Eerst flink lang lezen, die zondagavond – tot knikkebollens toe – en daarna nog een pittige TV-reportage over Herman Brood. De speed spat van het scherm en houdt me nog even wakker. Nu wil ik echt naar bed. Ik huiver al bij de herinnering aan onrustig rondtollen tussen de lakens en irritante beats van onherkenbare muziek. Hoe ga ik hiermee om? Ik besluit mij niet te laten ringeloren door wat ooit was, en bij de les te blijven. Niet vast te houden aan drama. De boeddhistische meditatie-instructies die ik zelf doorgeef, ook toe te passen:
Ervaar de Nu-heid van dit moment, zonder geschiedenis, zonder oordeel. Wees zonder enige bemoeienis met wat plaatsvindt. Laat alles onbelemmerd verschijnen en verdwijnen. Herken pure openheid in je huidige ervaring. Verwelkom alles, laat het zijn zoals het is en houd niets vast…”
Ik laat mijn nukkige foetushouding los en ga op mijn rug liggen, armen en benen gespreid. Mijn hele fragiele voorkant open ik naar wat mijn hersenen klasseren als ‘auditief geweld’. Ik ontspan en word nieuwsgierig. Waaruit bestaan die rare klanken? Wat hoor ik precies? Geen drum & bass of beats, maar eerder demonische soundscapes. Doffe, bevreemdende geluidsgordijnen die eerder golven dan hakken of zeuren. Dat valt best mee, dat ‘zijn met wat is’. Ik open me verder en beoefen Tonglen, een Tibetaanse meditatietechniek die pijn verwelkomt maar ook verzacht:
Neem op de inademing de pijn die je wilt buitensluiten op in je hart. Op de uitademing geef je je liefde, gevoeligheid en blijheid”.
Ik laat alle afweer en woede varen en dein mee met de golven van mijn adem en de muziek. Ik klap open in een zacht universum vol geluid. Ik ervaar diepe rust. Ik denk aan de woorden van Hans Knibbe, die het boeddhisme op een kunstige manier sappig en levendig maakt:
Ontspan in vertrouwen, voel straling en wees extatisch. Word dronken van nectar, orgastisch van lust, overstromend van liefde”.
Het zachte zijdekatoen op mijn huid voelt licht en warm. De muziek omhult mij als een wollig deken. Ik zink weg, zalig moe in dromenland…
Mijn leraar zal het me wel niet kwalijk nemen dat ik zijn spirituele instructies integreer in huis-, tuin- en slaapkamergeluk. Een mens moet ergens beginnen en het werkt! Al zal wel meespelen dat ik al jaren mediteer. s’ Anderendaags lees ik dat de Schotse groep Mogwai, hogepriesters van de Indie sound – een soort postrock – het festival gewaagd maar succesvol afsloot. Gewaagd in de zin van redelijk onbekend en contemplatief voor een rockfestival als Cactus…
Het klopt dus: als je alle afweer loslaat, dan komen onverwachte dingen op je pad. Leuk of niet leuk, maar in elk geval anders dan verwacht. Alsof je uit je strakke plattegrond, uit je knorrige denken wordt losgerukt. Alsof je in een 3D movie stapt, in een panoramisch veld vol beleving, mysterie en plezier. Tussen haakjes: mis de 3D film over Pina Bausch niet op 5 december in het Concertgebouw – ‘t is wondermooi.
Dat stretchen van je geest, welja, dat is nu net wat er gebeurt als je mediteert: eerst in de gaten krijgen dat je in een smalle cocon ligt te grommen en te kniezen, verkrampt, met de mondhoeken naar omlaag, – en dan geef je jezelf een zetje, al heb ik meestal wel een leeuwenbrul nodig (in het boeddhisme spreken ze van de krijgershouding), om het nieuwe, sprankelende en altijd veranderende te verwelkomen. Kunstenaars kunnen dat makkelijker en hebben uit zichzelf genoeg gekte en losheid om te transformeren, fantaseren en onbevangen te kijken. Al zitten er uiteraard kniezers tussen en ik ken er ook die een pilletje of een glaasje ‘spirit’ nodig hebben. 
De schilder Anton Karssen geeft het goede voorbeeld als hij zegt Je kunt de wind niet veranderen, maar wel de stand van de zeilen’. Ik hoop nu maar dat hij geen alcoholprobleem heeft. Zijn filosofie is alvast beter dan zijn schilderijen…
Vergeet niet alleen je geest, maar ook je lichaam te stretchen. Dat is hetzelfde. Mijn Thaise leraar in Chiang Mai zei te pas en te onpas “same, same, but different”. Tenminste, wij snapten niet altijd wat hij bedoelde. Wist je dat dit de naam is van een Thais restaurant in Kortrijk en de titel van een Aziatische liefdesfilm? Enfin, het zal wel met het ying-yang principe te maken hebben. Anders maar toch gelijk, in de zin van onlosmakelijk met elkaar verbonden. Zoals hoofd en lichaam.
Ik zeg weleens dat mensen hun auto beter onderhouden dan hun lichaam. Je gaat al je hele leven met je lichaam naar bed, waarom zou je het niet liefhebben? Je sluit er beter vriendschap mee door het af en toe te laten kneden, stretchen en masseren.
“Doet dat dan geen pijn, zo’n Thaise massage?” vragen mensen mij wel eens. Ik moet bekennen dat het er in Thailand vaak hard aan toe gaat. Maar onder mijn handen word je zacht als boter en soepel als een korengalm.
Over pijn gesproken. Enige tijd geleden las ik in een interview iets moois van Bryan Ferry:
Als je in pijn schoonheid kan leggen en horen, dan is alles mogelijk in het leven”.
Met z’n 65 lentes nog altijd sexy en ook wijs geworden, zo te horen. Ik vergeef het mezelf nooit dat ik niet naar hem ben gaan luisteren én zien, in mijn achtertuin.
Dan maar zijn funky klassieker Let’s Stick Together op Youtube, als troost.
Geniet je mee?

Trees Dewever

Ik ben een oldtimer: traag en trots !

Als ik zie hoe jongere mensen sms’en, twitteren, taggen, chatten, skypen, deeplinken en compileren… dan voel ik mij een oldtimer. Net geen dinosaurus in digiland. Zoals Kurt Van Eeghem vandaag zei op Klara: ‘De knopjes houden niet van mij en ik ben er bang voor’. Veel 45-plussers halen het nooit meer in. Enige irritatie en woede zijn mij niet vreemd. Als ik na maandenlang zwoegen een programma eindelijk onder de knie heb, is er alweer een nieuwe toepassing, een sneller programma met veel meer mogelijkheden (lees: van voor af aan beginnen). Less is more geldt niet in computerland. Jongeren hoppen hip van nieuw naar nog nieuwer. Zelfs facebook verandert om de haverklap van sturing. Ze houden ons bezig. Ze houden ons aan de gang.

Hmm. Soms dagdroom ik mij een jonge knaap. De warmte van zijn bil tegen de mijne, samen turend naar het scherm. Verlegen maar trefzeker loodst hij mij naar de juiste toets, de verborgen code, het verloren wachtwoord, de nieuwste update van het beste programma. Mijn nieuwsbrieven floepen fluitend de deur uit, mijn licensie wordt verlengd, mijn bestanden gekopieerd en bewaard. Na twee keer zuchten is mijn adressenbestand bijgewerkt. Je hoort mij niet klagen !
Ik ben een oldtimer, traag en blinkend. Het dashboard is van notenhout, de zetels zijn van leer, zacht en belegen. Niets mis met de carrosserie. Zelfdragend en stevig genoeg om alle onderdelen feilloos te ondersteunen. Dat komt natuurlijk omdat ik elke dag beweeg en mediteer. Ik geef je alvast de eerste instructie mee:
‘Laat je optrekking los, je armen en schouders, je zelfbeeld en je ambities. Laat je dragen door de aarde en voel je stevig als een berg. Verbind je met een punt diep in de aarde en laat vervolgens stroming toe…’
Als je mijn wijze raad, en natuurlijk mijn cursussen volgt, dan word je wel niet geselecteerd voor de 24 uur van Le Mans, maar dan stromen toch langzaam maar zeker fans naar je toe om zich te spiegelen in je glans, om je tijdloze vormen te bewonderen en te genieten van je natuurlijke, rustige présence. Meer zelfs: ze worden vrienden voor het leven!
Dit is wat ik minister Vandeurzen ga vertellen op zijn online forum ter preventie van zelfdoding : http://www.gespforum.be/. Hij zal wel een knaapje hebben ingehuurd om alle knopjes te installeren op de huispagina. Ben benieuwd of het me lukt, zo zonder. Goed initiatief natuurlijk. Toch hoopvoller dan wat een parlementariër van Groen me onlangs zei. Dat welzijn geen prioriteit is in Vlaanderen. Dat je er niet kan mee scoren, geen snelle successen mee kan behalen. Dat is wat ik ga vertellen aan de minister: dat het vooral traag mag gaan, als hij zijn plan maar een stevige carrosserie geeft. Dat verdienen de drie zelfdoders per dag in Vlaanderen.
Nog even hoppen naar de kunst, want er is goed nieuws. Eén van de mooiste voorstellingen van de laatste jaren wordt wellicht opnieuw gespeeld in Theater aan Zee: “Ruhe”, met de zangers van het Collegium Vocale. Hou het in de gaten, het belooft een warme zomer te worden.
Ook charmant van Jan Goossens, de peletonleider van de linkse culturo’s, dat hij zijn boegeroep naar de Vlaams-nationalisten staakt en Bart De Wever uitnodigt naar de KVS om te genieten van “Weg” en een frisse pint nadien. Ik hoop dat Bart gaat, ‘t is een prachtige voorstelling. En dat hij zijn vrouw meebrengt. Siegfried kan wel eens op de kinderen passen. En dat ze veel discussiëren. En dat ze veel lachen ook, om elkaars grote gelijk.
Trees Dewever
PS. Langs deze weg wil ik al mijn ‘knaapjes’ van harte danken die mij, vrijwillig of bezoldigd, gedroomd of niet, de laatste jaren geloodst hebben door het complexe digitale landschap en mij prachtige brochures, foto’s, websites en nieuwsbrieven hebben gegeven. Zoals daar zijn: Frank, Maarten, Bert, Filiep, Wilfrieda, Nadine, Emanuel en Sandrina.

Massage, de kunst van aanraken

Massage is zo oud als de straat. Door het simpele feit dat iedereen aanraking nodig heeft en er af en toe momenten zijn in een mensenleven waarbij aandacht en contact ondersteunend werken. Het maakt niet zo veel uit als het om fysiek of emotioneel ongemak gaat. Wie bracht ook al weer die scheiding aan ?! Baby’s die niet of weinig worden aangeraakt ontwikkelen minder goed en krijgen stoornissen op vlak van motoriek en gedrag.
Massage is procesondersteunend voor mensen die een moeilijke periode doormaken. Het is verwarmend, koesterend, en een uiting van liefde en zorg.
Bovendien heeft het een positieve invloed op alle lichaamsfuncties: bloeddoorstroming, lymfestroming, ademhaling, zenuwstelsel en via neurofysiologische prikkels werkt het ook positief in op gemoed en gedrag. Afvalstoffen worden sneller afgevoerd, waardoor je beter herstelt na een ziekte. Je ontwikkelt een meer gevoelig zintuiglijk bewustzijn, je krijgt meer contact met je lichaam. Een gevoel van welbehagen en genot stimuleert de hormonale werking (oxytocine) en brengt zelfgenezende reflexen op gang.
Maar bovenal is het levenskunst die de kwaliteit van je leven verhoogd en rijker maakt. Iedereen kan masseren, en geven is net zo interessant en heilzaam als ontvangen. Want ook dat is voor velen een grensverleggend gebaar: je eilandje verlaten en je openen voor contact en intimiteit – een oefening in overgave en vertrouwen – een relationeel gebaar…
Hoe heerlijk zou het niet zijn als koppels, familieleden of vrienden af en toe de tijd namen om elkaar te masseren. Een mooie oefening om op een bijzondere manier in contact te zijn, voorbij het mentale en het verbale. Diep aanraken en raken, delen, voelen en genieten. Stille afstemming en diepe verbondenheid die je voeren naar ongekende gebieden in jezelf.
De beste kuur tegen ons gevoel van afgescheidenheid en isolement. Het beste alternatief voor onze kille maatschappij waar de beurs en de media domineren en waar we alle contact zijn kwijtgeraakt met onze lichaamswijsheid , ons hart, ons zweet, onze jus de vie. Zou het dat zijn wat Jan Fabre bedoelt als hij schrijft dat er te veel renaissance is in ons leven?
We leven ons leven vanuit een smal perspectief, in een strakke plattegrond en binnen een streng verwachtingspatroon. Een breed scala van beleving, plezier en mysterie wordt daardoor afgesloten. Dat heeft zijn tol.
Massage is een manier om de splitsing tussen hoofd en lichaam te herstellen – tussen onszelf en de ander, tussen onszelf en de wereld.
Massage kneedt je lijf present, onttovert je in het hier en nu, en kust je hart wakker! Zo dichtbij, eindelijk thuis.
Massage is ambachtelijk, schoon en eenvoudig. Je hebt er enkel je twee handen voor nodig, een paar zachte handdoeken, wat plantaardige olie, een beetje magie… en het avontuur ontvouwt zich!
Massage is delen en opent de poort naar onderzoek en communicatie. Over wie je bent, wat je wilt en niet wilt, wat je verlangt, over wat je blij en verdrietig maakt.
Ik vind het een plezier om mensen te begeleiden in hun eerste stappen om te leren masseren. Ik hou van de verwondering van mensen over wat hun aanraking met een malse en liefdevolle hand kan teweegbrengen. Ik hou ervan om te zien hoe mooi ze worden als ze diep ontspannen zijn.
Ik hou van een lichte, speelse en tedere toets. Niet-problematische, open aandacht is het sleutelwoord. En daarover alleen al kan je een boek volschrijven, of beter: daarmee kan je een leven lang oefenen.
Massage is zoals alle waardevolle dingen: eenvoudig én complex, licht én diep, zacht én indringend. Een kunst, een houding. Om te leren, om te koesteren.
Kom je proeven?
Trees Dewever, maart 2009.

Zijnsoriëntatie, een kennismaking

In de zomer van 2006 volgde ik een introductieworkshop in de School voor Zijnsoriëntatie in Utrecht. Ik was meteen verkocht, dit was waarnaar ik zocht! Wetenschappelijke sérieux en spirituele diepgang. Ik volgde de driejarige basistraining (3 x 24 trainingsdagen) en ben nu bezig met een vervolgtraining en Zijnsgeoriënteerde psychologie. De trainingen raken me nog altijd diep. Ik kan gerust stellen dat er meer helderheid, gemak en glans gekomen is in mijn leven.

De visie
Het is een visie die je een ingrijpend andere manier van kijken naar de wereld en naar jezelf aanreikt. De school werd twintig jaar geleden opgericht door Hans Knibbe, ooit een succesvol therapeut én zenboeddhist. Hij ontwikkelde een methodiek voor mensen van nu, een eigentijds pad voor levenskunst. Het is een pragmatische benadering die oeroude spirituele inzichten (vooral Tibetaans boeddhisme) combineert met hedendaagse kennis over de werking van de psyche.

Van Zijnsoriëntatie word je sexy, sappig en stralend, zowel heilig als geilig!” Voor een West-Vlaming al een uitdaging op zich !

Als je je eigen persoonlijkheid diepgaand wil onderzoeken – hoe confronterend dat soms ook is -, als je betekenis wil geven aan je leven, of een praktische invulling wil geven aan spiritualiteit, dan biedt de School voor Zijnsoriëntatie degelijk en waardevol voer op hoog niveau. Het is de specialiteit van de school om de bewustzijnstraining van ‘rusten in Zijn’ te verbinden met dieptepsychologische begeleiding.
Met Zijnsoriëntatie wordt letterlijk bedoeld: je oriënteren op Zijn, de altijd aanwezige gronddimensie van het bestaan. Alles wat bestaat is een vorm van Zijn. Wanneer je je dat bewust bent, raak je contactvol aanwezig in het Nu. De mallemolen van streven en vermijden, die altijd naar toekomst of verleden wijst, heeft je niet langer in de greep. Het is net alsof je uit een vernauwing stapt en opeens in een open ruimte staat. Deze open ruimte van Zijn blijkt intrinsiek vrij te zijn van al je patronen, gevoelens en gedachten. Je komt in contact met inspiratie, kracht en levenslust. Je wordt je bewust van je historisch bepaalde aannames over jezelf en de wereld. Je ziet hoe arbitrair ze zijn en leert ze loslaten. Zo schep je meer ruimte in jezelf en straalt je aanwezigheid een spontane wijsheid en gevoeligheid uit.
De theorie is uitgebreid, maar de lessen zijn vooral ervaringsgericht. Lichaamswerk en meditatie zijn vaste onderdelen van de workshops. Hans Knibbe heeft ruime ervaring met bio-energetica, Reichiaans lichaamswerk en Gestalt en dat laat zich voelen. Toch is het zijn specifieke benadering die inspirerend is voor mijn massagepraktijk. Zijnsgeoriënteerd werken is een proces van stolling naar straling, zowel psychologisch als lichamelijk. Geen ontlading of correctie, maar een hervinden van een open houding naar alle ervaringen.
Stolling, verharding of kramp zijn vaak psychologische leegtes die zich fysiek manifesteren. Als je aanraakt, raak je de hele geschiedenis aan…
Als je aanraakt, breng je liefde, aandacht en respect naar zowel de spanning als de daarin aanwezige gevoelens. Je probeert de spanning niet weg te krijgen, maar laat haar door jouw aanraking tot bewustzijn en gevoel komen. Als je een gespannen gebied aanraakt, raak je datgene aan dat zich niet wist vorm te geven in het ‘huis van de ouders’, (je kindertijd). Je vindt daar zowel het niet herkende deel van diegene die je aanraakt, als de beperking van de ouders’.
Zijnsoriëntatie kiest voor de lange weg. Het heeft veel tijd en een degelijke begeleiding nodig om je neuroses te begrijpen, te zien wat ze uitrichten in je leven, en je over te geven aan de vrije, open ruimte. In deze hectische, snelle en kille tijden toch al een radicale keuze.
Overgave is een aspect van vrijheid. Door overgave overstijg je de dwingelandij van de psyche en kom je in contact met de natuurlijke, stromende aard van jezelf. Je wordt weer zacht, levendig, sensueel en creatief. Zo leer je om vrij te zijn van de chronische overcontrole vanuit de psyche. Met controle is niets mis, maar overcontrole verlamt en vervreemdt je van je spontaniteit. Daar kun je leren om jezelf los te laten’.’
Uit: Meditatie in Beweging, Hans Knibbe, Stichting Zijnsoriëntatie, 2008.
Het vergt telkens een hele investering om vanuit Brugge naar hartje Nederland te rijden. Maar sinds kort werd Zijnsoriëntatie Vlaanderen opgericht, een vereniging van Vlaamse studenten aan de school, met het doel de Zijnsvisie te verspreiden in Vlaanderen… en mensen gelukkiger te maken !

– Wil je kennismaken met Zijnsoriëntatie Vlaanderen, dan kan ik je de boekpresentatie “Discipline van geluk” aanraden, op zondag 27 maart om 14u30 in De Lichtbron in Wijnegem. Rianne van Rijsewijk, co-auteur van het boek en staflid van de school, zal in meditatieve sfeer het boek en de visie toelichten. Je kan er ook kennismaken met de begeleiders in Vlaanderen en de studenten aan de school.
– Wil je dieper het Zijnsgeoriënteerde gedachtengoed ervaren en proeven, dan is er de weekend workshop “Rusten in Zijn en doen wat je wilt” door Rose-Anne Mutsaers, Zijnsgeoriënteerd begeleider uit Nederland, op de Minnezolder te Brugge. Ze zal het hebben over doen en niet-doen, geen correctie, gewaarzijn voelen, rusten in wat is, jezelf vormgeven. Noteer alvast in je agenda!

Het zou naar mijn gevoel verrijkend zijn voor intellectueel én spiritueel Vlaanderen mocht Zijnsoriëntatie hier gepraktiseerd kunnen worden. Er is toch een groeiend verlangen merkbaar naar verdieping, warmte en betekenis, wars van alle zweverige new-age tendensen.

Meer info: http://www.zijnsorientatie.nl/

Trees Dewever
de cursieve teksten zijn van Hans Knibbe

Waarom ik mediteer

Toen ik dit artikel voorbereidde vroeg ik mij af waarom ik mediteer en wat het me brengt. Ik begon ermee omdat het aan studenten van de School voor Zijnsoriëntatie gevraagd wordt om dagelijks te mediteren. Inmiddels is dat vier jaar geleden en is meditatie bij mijn leven gaan horen. Als ik een dag niet gemediteerd heb, dan verlang ik naar mijn kussentje. Zoals ik elke dag mijn tanden poets en mijn mailbox bekijk, heb ik er een gewoonte van gemaakt om elke dag mijn geest te bekijken. Ik kijk naar mijn hersenspinsels, mijn oordelen, mijn gemor, mijn verdriet, maar ook naar mijn schoonheid, mijn verlangen, mijn adem, mijn lichaam. Ik kijk naar wat er is. Om mezelf niet te verliezen en niet te verzuipen in de modderpoel van informatie, lawaai en gedoe. Ik heb het gewoon nodig om mezelf elke dag de vraag te stellen hoe het écht met me gaat en wat er echt aan de hand is. Het is uit de dagdagelijkse mallemolen stappen en een gebaar maken naar mezelf.
Maurice Knegtel, boeddhistisch leraar, zegt het zo:
…“Het zitten op een kussen betekent voor mij intimiteit met mijn bestaan. Ik kom niet alleen in contact met wat ik hoor, zie, ruik, proef, voel, gevoel of gewaar ben. Ik kom in contact met wat ik denk en doe. Ik kom in contact met hoe ik ingrijp in de werkelijkheid en hoe ik haar vervorm. Ik kom in contact met wat ik niet kan en niet weet. Ik kom in contact met een fundamenteel onvermogen. Wat telt voor mij is de vraag naar de bereidheid mijn leven te leven zoals het zich van moment tot moment voordoet. Dit gaat verder dan acceptatie. “… (*)
Veel mensen denken dat meditatie te maken heeft met het stopzetten van gedachten, met leren ontspannen of het bedaren van emoties. Je moet er in elk geval beter van worden en zielerust vinden. En alhoewel veel klachten verminderen of beter verdragen worden als je mediteert, noemt Zijnsoriëntatie dit strategisch bezig zijn.
Zij kiest radicaal voor niet-kiezen, niets verwachten, en het loslaten van elk project, elke positie. Wanneer we bezig zijn iets moois van onszelf te maken en iets willen bereiken, dan is onze geest vernauwd tot het project waarmee we bezig zijn. Het gaat er in meditatie vooral om die vernauwing te herkennen, niet eens zozeer om het loslaten ervan. (**)
Als iets me duidelijk is geworden na jaren bewustzijnswerk, is het wel de onthutsende ontdekking hoezeer ik de werkelijkheid vervorm met mijn eigen geest, hoezeer ik situaties en relaties inkleur vanuit mijn kindverleden en vroegere ervaringen. Er bestaat geen objectieve werkelijkheid, alleen een subjectieve ervaring ervan! Door mijn dagelijkse meditaties beoefen ik open gewaarzijn, en train ik mijn geest om uit de vernauwing van mijn psyche te stappen. Meditatie is je geest trainen en temmen. Je gehechtheid aan pijn, drama en veiligheid leren zien. Een nieuwe houding trainen van reactief naar creatief, altijd opnieuw. Op je gemak leren zijn met ongemak. Kiezen voor vrijheid en geluk.
Meditatie is niet te verwarren met positief denken, want geen enkele ervaring wordt uitgesloten.
Alles past erin. In die zin is meditatie een heel levend gebeuren en heeft het helemaal niets van een soort steriele verstilling.
Meditatie is een levenshouding, veel meer dan een techniek. Het kan de start zijn van een meer open, ruimere en vrijere houding in het leven. Het specifieke van Zijnsgeoriënteerde meditatie is dat er vrij snel geoefend wordt met het herkennen van je vrije zelf, je wijsheidsgeest.
Niet halen, maar stralen is het motto. In meditatie nemen we een bepaalde houding aan waarin we ons normale gedoe loslaten zodat we ruimte scheppen voor bewuste herinnering van wie we echt zijn en contact kunnen maken met onze vrije dimensie.
Ons authentieke zelf, onze waarachtigheid, onze liefde. Er is wel wat moed voor nodig. En overgave, en vertrouwen. Over dat laatste zegt Hans Knibbe, de spirituele leraar van de School voor Zijnsoriëntatie, iets moois:
Vertrouwen is een risico, maar als je dat risico niet neemt zit je vast aan een wereldbeeld waarin je alles moet controlen. Tel uit je winst !”
Trees Dewever
(*) Uit het artikel “De bonkende bouwputten van de stad”, Vorm en Leegte, lente 2005
(**) De cursieve teksten zijn van Hans Knibbe, literatuur Zijnsoriëntatie, www.zijnsorientatie.nl
Aanbevolen: “Je leven een bron van vreugde. Over wetenschap, meditatie en geluk” Y. M. Rinpoche
ISBN 978 90 215 8336 5